Η κατάσταση της αγοράς οίνου στην Ελλάδα το 2026, επηρεασμένη από τις χρόνιες παθογένειες του τομέα που ακυρώνουν και ανατρέπουν τον υγιή ανταγωνισμό χαρακτηρίζεται από αρνητικούς δείκτες στα βασικά μεγέθη της.
Οπως αναφέρει ο ΚΕΟΣΟΕ, η αρνητική συγκυρία που εστιάζεται:
- στην κλιματική κρίση,
- στην αύξηση του κόστους παραγωγής λόγω των πολεμικών συρράξεων,
- στην αλλαγή της καταναλωτικής συμπεριφοράς ειδικότερα των νέων,
- στην μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών λόγω της καλπάζουσας αύξησης των τιμών των προϊόντων,
- στην πολεμική του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας κατά της κατανάλωσης του αλκοόλ,
- έχει δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα αρνητικό περιβάλλον.
Τα μεγέθη όμως που συμβάλλουν στην διαμόρφωση των συνθηκών της αγοράς οίνου και σχετίζονται με την προσφορά και την ζήτηση, δεν συνάδουν με την κατάρρευση σε πολλές περιπτώσεις κατά 60%, των τιμών εξαγοράς των σταφυλιών, γεγονός που εμπεριέχει αντιφάσεις, αφού η ζήτησή τους υπάρχει, αλλά μόνο σε χαμηλές τιμές , παραπέμποντας σε πρακτικές των «καρτέλ» στην αγορά των σταφυλιών.
Στην κατεύθυνση αυτή συνεπικουρεί τα μέγιστα και φέτος η μαζική η είσοδος στα οινοποιεία επιτραπέζιων σταφυλιών που δεν οδεύουν για εξαγωγή ,απαγορεύεται όμως να οινοποιηθούν, για τα οποία τα οινοποιεία καταβάλλουν το ευτελές ποσό των 0,15€/kg σταφυλιού, γεγονός που «εκβιάζει» προς τα κάτω τις τιμές των νόμιμων σταφυλιών οινοποιίας .
Εξ’ ίσου σημαντικό ρόλο στο φαινόμενο της κατάρρευσης των τιμών, παίζουν και οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις οίνων σε χαμηλές τιμές (λευκοί οίνοι 46€/hl και ερυθροί οίνοι 58€/hl), οι οποίοι κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ ως προς τις ποσότητες εισαγωγής τον Ιούλιο του 2026.
Η αντίφαση επιτείνεται από το γεγονός ότι, τα αποθέματα της 31ης Ιουλίου 2026 είναι αυξημένα μεν κατά 18%, η πρόβλεψη όμως για την επερχόμενη παραγωγή οίνου κυμαίνεται σε επίπεδα κατώτερα των χαμηλών συγκομιδών του 2025 και του 2024.
Όσον αφορά τη φημολογούμενη πτώση της κατανάλωσης που μένει να επιβεβαιωθεί , η φημολογία έχει δημιουργήσει to αρνητικό κλίμα που επιφέρει αλυσιδωτές επιδράσεις σε μία σειρά μεγεθών , που καταλήγουν στην μείωση της τιμής των σταφυλιών (κάτω από το κόστος καλλιέργειας) , που καταβάλλεται στους αμπελουργούς κατά την τρέχουσα περίοδο εν μέσω του τρυγητού 2026.
Αποτέλεσμα αυτών των πρακτικών φέτος είναι σε πολλές περιοχές της χώρας να μένουν ατρύγητα αμπέλια ,ή να τρυγούνται άρον – άρον χωρίς βαθμούς σε εξευτελιστικές τιμές στα 0,20€/kg, γεγονός που εντείνει επίσης άμεσα και την τάση εγκατάλειψης των αμπελώνων .
Είναι πλέον προφανές ότι πρέπει να υιοθετηθούν νέα εργαλεία ενισχύσεων κυρίως στον πρωτογενή τομέα ώστε να αποτραπεί η εντεινόμενη τάση εγκατάλειψης, αφού η προοπτική οικονομικής κατάρρευσης των αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων , είναι πλέον ορατή.
Άλλωστε το παράδειγμα της Πορτογαλίας που ενισχύει τους συνεταιρισμούς , τα οινοποιεία (προκειμένου να συγκρατηθεί η πτώση των τιμών) και τις αμπελουργικές της εκμεταλλεύσεις με 100.000.000€, είναι χαρακτηριστικό των πολιτικών που θα ακολουθήσουν και άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.
Προκειμένου ο πρωτογενής τομέας της χώρας να αποφύγει κα μην οδηγηθεί στην έσχατη λύση της υιοθέτησης του ενωσιακού μέτρου των πριμοδοτούμενων εκριζώσεων ,το οποίο ήδη συζητείται σε ορισμένες περιοχές της χώρας και το οποίο κατά κόρον εφαρμόζεται στη Γαλλία οδηγώντας πλέον και ΠΟΠ περιοχές παραγωγής οίνων στην κατάργηση της Ονομασίας Προέλευσης εξ’ αιτίας της ανυπαρξίας παραγωγής , θα πρέπει να:
– Διενεργηθούν και να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι που αποσκοπούν:
- στην πάταξη της χωρίς παραστατικά διακίνησης οίνων κυρίως στην αγορά της πρωτεύουσας,
- στον αυστηρό έλεγχο όλων των οινοποιείων που προβαίνουν σε εισαγωγές οίνων ως προς την επισήμανσή τους στην ελληνική αγορά
- στον αυστηρό έλεγχο των οινοποιείων που οινοποιούν επιτραπέζια σταφύλια.
– Να ενισχυθούν για πρώτη φορά το 2026 οι αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις της χώρας μέσω του κανονισμού ήσσονος σημασίας (De minimis) με το ποσόν της διαφοράς από τις περσυνές τιμές, ή με το ποσόν των 150€/στρέμμα, κατά το παράδειγμα της Πορτογαλίας .
– Να ενταχθεί επειγόντως η αμπελοκαλλιέργεια οινοσταφύλων στις συνδεδεμένες ενισχύσεις της ΚΑΠ για λόγους βιωσιμότητας , ώστε να ανασταλεί ο επιταχυνόμενος ρυθμός των εγκαταλείψεων αμπελώνων.
– Nα επανεξετασθούν τα όρια κατανάλωσης αλκοόλ τα οποία απαγορεύουν ουσιαστικά την κατανάλωσή του και την επαναφορά τους στα όρια που ισχύουν στις χώρες της ΕΕ.
Φωτογραφία αρχείου: Envato
