Η αγορά τροφίμων στην Ελλάδα καταγράφει έντονες ανατιμήσεις, με βασικά προϊόντα όπως το κατσίκι και η φέτα να φτάνουν σε επίπεδα που πιέζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το κατσίκι αγγίζει πλέον τα 18 ευρώ το κιλό στη λιανική, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, ενώ η φέτα διαμορφώνεται κοντά στα 12 ευρώ το κιλό, με μέση τιμή γύρω στα 10 ευρώ. Οι αυξήσεις αυτές συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις στην παραγωγή και όχι με συγκυριακούς παράγοντες.
Ευλογιά αιγοπροβάτων και απώλεια ζωικού κεφαλαίου
Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση των τιμών έχει παίξει η ευλογιά των αιγοπροβάτων. Από το 2024 μέχρι τις αρχές του 2026, περίπου 450.000 πρόβατα και κατσίκια θανατώθηκαν σε όλη τη χώρα.
Οι θανατώσεις αυτές έγιναν κυρίως για προληπτικούς λόγους, ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου. Ωστόσο, η συνέπεια ήταν η σημαντική μείωση της παραγωγής τόσο σε κρέας όσο και σε γάλα.
Διαφορετική αντιμετώπιση στην Ευρώπη και στην Ελλάδα
Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, η αντιμετώπιση της ευλογιάς βασίστηκε κυρίως στον εμβολιασμό των ζώων, ως μέσο περιορισμού της νόσου και διατήρησης του ζωικού κεφαλαίου.
Αντίθετα, στην Ελλάδα έχει επιλεγεί κυρίως η λύση της θανάτωσης των ζώων στις πληγείσες μονάδες και η επιβολή καραντίνας. Η πρακτική αυτή, αν και στοχεύει στον περιορισμό της νόσου, έχει ως αποτέλεσμα την άμεση απώλεια παραγωγής.
Παράλληλα, η καραντίνα αυξάνει σημαντικά τα λειτουργικά έξοδα των κτηνοτρόφων, καθώς περιορίζεται η εμπορία και απαιτούνται πρόσθετα μέτρα διαχείρισης, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο έναν ήδη πιεσμένο κλάδο.
Κτηνοτροφία σε συρρίκνωση
Η κρίση έχει οδηγήσει σε μαζική έξοδο κτηνοτρόφων από το επάγγελμα. Χιλιάδες παραγωγοί έχουν εγκαταλείψει τις μονάδες τους, ενώ περισσότερες από 2.000 εκμεταλλεύσεις επηρεάστηκαν άμεσα.
Την ίδια στιγμή, η είσοδος νέων στο επάγγελμα είναι σχεδόν μηδενική, καθώς το υψηλό κόστος και η αβεβαιότητα αποθαρρύνουν κάθε νέα προσπάθεια.
Αυξημένο κόστος παραγωγής και διεθνείς πιέσεις
Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής. Ζωοτροφές, ενέργεια και αγροεφόδια έχουν ακριβύνει σημαντικά, επηρεάζοντας άμεσα τη βιωσιμότητα των μονάδων.
Οι ανατιμήσεις αυτές συνδέονται και με τις επιπτώσεις του πολέμου, που έχουν επηρεάσει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Κινητοποιήσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα
Για περίπου 50 ημέρες, αγρότες και κτηνοτρόφοι βρέθηκαν στους δρόμους διεκδικώντας ουσιαστική στήριξη. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ίδιους, τα μέτρα που δόθηκαν ήταν περιορισμένα και δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες.
Στην πράξη, οι ενισχύσεις αυτές εξανεμίστηκαν από τις συνεχείς αυξήσεις στο κόστος παραγωγής, αφήνοντας τον κλάδο εκτεθειμένο.
Γιατί αυξάνονται οι τιμές σε κατσίκι και φέτα
Η άνοδος των τιμών είναι αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων. Η μείωση του ζωικού κεφαλαίου, η αποχώρηση κτηνοτρόφων και το αυξημένο κόστος παραγωγής έχουν περιορίσει σημαντικά την προσφορά.
Την ίδια στιγμή, η ζήτηση παραμένει υψηλή, οδηγώντας σε περαιτέρω αυξήσεις στην αγορά.
Το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας
Η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Οι υψηλές τιμές σε προϊόντα όπως το κατσίκι και η φέτα δεν αποτελούν προσωρινό φαινόμενο, αλλά ένδειξη βαθύτερης κρίσης.
Αν η κυβέρνηση δεν σκύψει ουσιαστικά πάνω από τα προβλήματα των κτηνοτρόφων και δεν υπάρξουν στοχευμένα μέτρα στήριξης, η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί. Οι τιμές σε βασικά προϊόντα όπως το κρέας, το γάλα, η φέτα και το γιαούρτι ενδέχεται να φτάσουν σε επίπεδα που σήμερα δεν μπορούμε καν να φανταστούμε, επηρεάζοντας άμεσα την καθημερινότητα όλων.
Φωτογραφία: Eurokinissi
