Προς τα πάνω αναμένεται να κινηθεί η τιμή της φέτας το επόμενο διάστημα, καθώς οι μεγάλες απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο από την ευλογιά των αιγοπροβάτων και τον αφθώδη πυρετό περιορίζουν τη διαθέσιμη ποσότητα γάλακτος, την ώρα που η ζήτηση παραμένει ισχυρή στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Μιλώντας στο «ΤyposThes», ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ), κ. Μιχάλης Σαράντης, εκτιμά ωστόσο, πως η εγχώρια αγορά δεν θα αντιμετωπίσει πρόβλημα επάρκειας. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, εντοπίζεται κυρίως στις εξαγωγές, όπου αναμένεται ότι θα περιοριστούν οι ποσότητες φέτας που θα κατευθυνθούν στις διεθνείς αγορές. Σημειώνεται πως σήμερα το 75% των περίπου 140.000 τόνων φέτας που παράγονται κατευθύνεται στο εξωτερικό.
«Η φέτα έχει πολύ μεγάλες προοπτικές», τονίζει ο κ. Σαράντης, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι για να αξιοποιηθούν απαιτούνται ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, αποτελεσματική αντιμετώπιση των ζωονόσων, στήριξη των κτηνοτρόφων και καλύτερη οργάνωση ολόκληρης της αλυσίδας παραγωγής και διάθεσης. «Στόχος μας δεν είναι απλώς να παράγουμε περισσότερη φέτα, αλλά να αυξήσουμε την αξία της και να διασφαλίσουμε ότι το μεγαλύτερο δυνατό μέρος αυτής της αξίας επιστρέφει στην ελληνική παραγωγή», όπως λέει χαρακτηριστικά.
Κύριε Σαράντη, η ευλογιά των αιγοπροβάτων και ο αφθώδης πυρετός έχουν προκαλέσει σημαντικές απώλειες ζωικού κεφαλαίου στη χώρα μας. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για την παραγωγή φέτας; Πώς διαμορφώνεται αυτήν την περίοδο η αγορά και πώς εκτιμάτε ότι θα εξελιχθεί η τιμή της φέτας για τον καταναλωτή το επόμενο διάστημα;
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα σοβαρή και οι επιπτώσεις στην παραγωγή φέτας είναι άμεσες. Μέχρι σήμερα έχουν θανατωθεί περίπου 493.000 αιγοπρόβατα στην Ηπειρωτική Ελλάδα και περίπου 80.000 στη Μυτιλήνη. Μιλάμε, επομένως, για μια πολύ μεγάλη απώλεια ζωικού κεφαλαίου, η οποία μεταφράζεται σε σημαντική μείωση της διαθέσιμης ποσότητας γάλακτος, περίπου κοντά στους 80.000 τόνους γάλακτος, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την παραγωγής φέτας. Η ζήτηση για ελληνική φέτα παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, την ώρα που η πρώτη ύλη μειώνεται. Επομένως, είναι αναπόφευκτο να υπάρξουν πιέσεις στις τιμές. Εκτιμούμε ότι το επόμενο διάστημα η τιμή της φέτας θα αυξηθεί.
Δεδομένης της υπάρχουσας κατάστασης υπάρχει περίπτωση να υπάρξει ζήτημα επάρκειας φέτας στην εγχώρια αγορά το επόμενο διάστημα;
Δεν θεωρώ ότι υπάρχει λόγος ανησυχίας για την επάρκεια της φέτας στην ελληνική αγορά. Οι ελληνικές τυροκομικές επιχειρήσεις έχουν διαχρονικές συνεργασίες με την εγχώρια αγορά και θα φροντίσουν ώστε οι ανάγκες των Ελλήνων καταναλωτών να καλυφθούν. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις εξαγωγές. Η μειωμένη παραγωγή γάλακτος, σε συνδυασμό με τη μεγάλη ζήτηση από το εξωτερικό, θα οδηγήσει σε περιορισμό των ποσοτήτων που θα κατευθυνθούν στις διεθνείς αγορές.
Σας ανησυχεί το ενδεχόμενο οι υψηλότερες τιμές να στρέψουν μέρος των καταναλωτών στο λευκό τυρί; Πόσο έντονος είναι σήμερα ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο προϊόντων, τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στο εξωτερικό;
Δεν μας ανησυχεί καθώς η ΦΕΤΑ είναι ένα προϊόν με ισχυρή ταυτότητα, ιστορία και διεθνή αναγνωρισιμότητα. Η φέτα ΠΟΠ δεν είναι απλώς ένα λευκό τυρί, είναι ένα προϊόν με συγκεκριμένες προδιαγραφές και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Βεβαίως, όταν η τιμή αυξάνεται, είναι πιθανό ένα μέρος των καταναλωτών να στραφεί σε πιο οικονομικές επιλογές, όπως τα λευκά τυριά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το λευκό τυρί είναι κατ’ ανάγκη κακής ποιότητας. Πρόκειται για διαφορετικά προϊόντα, με διαφορετικές προδιαγραφές και διαφορετική τιμή.
Η φέτα έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά εξαγώγιμα αγροδιατροφικά προϊόντα. Πόσες ποσότητες παράγονται σήμερα και πόσες από αυτές κατευθύνονται στις αγορές του εξωτερικού; Ποιες είναι οι σημαντικότερες αγορές για την ελληνική φέτα και πώς βλέπετε να διαμορφώνεται το διεθνές περιβάλλον για το προϊόν το επόμενο διάστημα; Υπάρχει κίνδυνος η Ελλάδα να χάσει αγορές επειδή δεν θα μπορεί να παραδώσει τις ποσότητες που ζητούν οι πελάτες του εξωτερικού;
Η Ελλάδα έχει καταφέρει να αυξήσει εντυπωσιακά την παραγωγή φέτας. Από περίπου 65.000-70.000 τόνους πριν από δύο δεκαετίες, φτάσαμε περίπου στους 140.000 τόνους το 2025. Σήμερα περίπου το 75% της παραγωγής κατευθύνεται στις αγορές του εξωτερικού, γεγονός που δείχνει τη δυναμική του προϊόντος.
Οι σημαντικότερες αγορές είναι κυρίως η Γερμανία, η Ιταλία, η Μεγάλη Βρετανία και η Σουηδία, ενώ σημαντικές προοπτικές υπάρχουν και σε αγορές όπως η Πολωνία, η Γαλλία και η Ισπανία. Η διεθνής ζήτηση παραμένει ισχυρή, όμως η μεγάλη πρόκληση σήμερα είναι να μπορέσουμε να την καλύψουμε. Εάν δεν αυξηθεί η παραγωγική μας βάση, υπάρχει κίνδυνος να μην μπορούμε να ανταποκριθούμε σε όλη τη ζήτηση του εξωτερικού.
Ποιες είναι οι προοπτικές για την ελληνική φέτα τα επόμενα χρόνια; Τι χρειάζεται να αλλάξει στην ελληνική παραγωγή, στην κτηνοτροφία και στην οργάνωση της αγοράς ώστε η Ελλάδα όχι μόνο να μη χάσει τη διεθνή θέση της φέτας, αλλά να μπορέσει να αυξήσει την παραγωγή και την προστιθέμενη αξία της;
Η φέτα έχει πολύ μεγάλες προοπτικές. Για να τις αξιοποιήσουμε, όμως, πρέπει πρώτα να στηρίξουμε την ελληνική αιγοπροβατοτροφία. Χρειαζόμαστε ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, σωστή και αξιόπιστη καταγραφή των ζώων, αποτελεσματική αντιμετώπιση των ζωονόσων και ουσιαστικά κίνητρα για να παραμείνουν και να επενδύσουν οι κτηνοτρόφοι στην παραγωγή.
Παράλληλα, χρειάζεται καλύτερη οργάνωση ολόκληρης της αλυσίδας, από τον παραγωγό μέχρι το τυροκομείο και την αγορά. Η ΕΔΟΦ θέλει να συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια, ενισχύοντας την εκπροσώπηση των κτηνοτρόφων, την προστασία και τον έλεγχο της φέτας και την οργανωμένη προώθησή της στις διεθνείς αγορές. Στόχος μας δεν είναι απλώς να παράγουμε περισσότερη φέτα, αλλά να αυξήσουμε την αξία της και να διασφαλίσουμε ότι το μεγαλύτερο δυνατό μέρος αυτής της αξίας επιστρέφει στην ελληνική παραγωγή.
Φωτογραφία: Envato
