Έως την Παρασκευή αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την καταβολή αποζημιώσεων που αφορούν πάνω από 104 κτηνοτρόφους και περίπου 20.000 θανατωθέντα ζώα στη Λέσβο, όπως ανακοίνωσε στη Βουλή ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Νάσου Ηλιόπουλου για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στο νησί.
Μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί συνολικά 7,464 εκατ. ευρώ στη Λέσβο για θανατωθέντα ζώα, απώλεια εισοδήματος και στήριξη των τυροκομικών επιχειρήσεων, ενώ θα υπάρξει αντίστοιχη αποζημίωση για το υπόλοιπο 50% της απώλειας εισοδήματος του δεύτερου εξαμήνου του 2026. Τα ποσά αυτά είναι αφορολόγητα, ανεκχώρητα και ακατάσχετα.
Παράλληλα, έχει νομοθετηθεί ειδική αποζημίωση για το γάλα που δεν μπόρεσε να διατεθεί, κάτι που γίνεται για πρώτη φορά, ενώ σχεδόν έτοιμη είναι και η σχετική ΚΥΑ για τις ζωοτροφές. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Υφυπουργός, και οι δύο διαδικασίες θα έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου.
Κεντρικός στόχος του ΥΠΑΑΤ παραμένει η ολοκλήρωση της ιχνηλάτησης σε ολόκληρο το νησί και η εκρίζωση της νόσου. «Εμείς έχουμε έναν ξεκάθαρο στόχο: να ολοκληρώσουμε την ιχνηλάτηση στο 100% το ταχύτερο δυνατό και να οδηγηθούμε στην εκρίζωση της νόσου», τόνισε ο κ. Καββαδάς.
Μέχρι σήμερα έχει ιχνηλατηθεί πάνω από το 80% των εκτροφών της Λέσβου, ενώ, σύμφωνα με τις υπηρεσίες, απομένουν περίπου 300 εκτροφές. Στο νησί επιχειρούν πάνω από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι, με 23 ομάδες των δύο ατόμων να πραγματοποιούν δειγματοληψίες.
Απαντώντας στην κριτική για την ανάθεση του επιχειρησιακού συντονισμού στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο Υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι το ΥΠΕΘΑ δεν υποκαθιστά το ΥΠΑΑΤ, το οποίο διατηρεί την αποκλειστική ευθύνη για τη στρατηγική, τα υγειονομικά πρωτόκολλα και τις κτηνιατρικές αποφάσεις.
«Η επιλογή αυτή δεν αποτελεί παραδοχή αδυναμίας. Αντιθέτως, αποτελεί απόφαση ευθύνης», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι σε μια τόσο απαιτητική επιζωοτία κρίθηκε αναγκαία η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων της Πολιτείας.
Το ΥΠΕΘΑ είχε διαθέσει εξαρχής 15 κτηνιάτρους στη Λέσβο, ενώ με τη νέα νομοθετική διάταξη ανώτατος αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων τέθηκε επικεφαλής συντονιστής των επιχειρήσεων στο πεδίο. Ο κ. Καββαδάς σημείωσε παράλληλα ότι διαφωνίες, ολιγωρίες και καθυστερήσεις σε τοπικό επίπεδο κατέστησαν ακόμη πιο αναγκαία τη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρόσφατη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου για παύση των θανατώσεων και των ιχνηλατήσεων, η οποία, όπως ανέφερε, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα και καθυστερήσεις. Αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν τουλάχιστον 13 μολυσμένες εκτροφές χωρίς να έχουν ληφθεί τα νόμιμα μέτρα, τις οποίες ο Υφυπουργός χαρακτήρισε «υγειονομικές βόμβες».
Για τον λόγο αυτό ζήτησε από τον Περιφερειάρχη και τους Αντιπεριφερειάρχες την άμεση ανάκληση της απόφασης, ενώ η νομιμότητά της ελέγχεται από την αρμόδια επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου.
Ταυτόχρονα, το ΥΠΑΑΤ έχει αναλάβει πρωτοβουλία για τη διασφάλιση του γενετικού υλικού και την επιβίωση της αυτόχθονης φυλής της Λέσβου. Έχει ξεκινήσει η διαδικασία από την Ένωση κτηνοτρόφων προβάτου φυλής Λέσβου για τη συλλογή και κατάψυξη σπέρματος από κριούς, ενώ δύο συνεταιρισμοί συμμετέχουν στο πρόγραμμα του ΥΠΑΑΤ με 86 εκτροφές και περίπου 22.000 πιστοποιημένα πρόβατα φυλής Λέσβου.
Για τον εμβολιασμό, ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε ότι ακολουθείται το εγκεκριμένο σχέδιο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού και το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.
«Η αντιμετώπιση μιας επιζωοτίας δεν μπορεί να υπαγορεύεται από πολιτικές σκοπιμότητες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «τον πρώτο και τελευταίο λόγο τον έχουν οι επιστήμονες» και ότι ανάλογα με την εξέλιξη της επιζωοτίας θα ληφθούν οι αντίστοιχες αποφάσεις.
Σε ό,τι αφορά τη στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι το ΥΠΑΑΤ δεν είναι αρμόδιο για τις υπηρεσίες της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, αλλά το Υπουργείο Εσωτερικών και η στελέχωση γίνεται κατόπιν αιτήματος του εκάστοτε φορέα. Στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου –Λέσβο, Λήμνο, Σάμο, Ικαρία και Χίο– προβλέπονται 24 θέσεις κτηνιάτρων και σήμερα υπηρετούν 14 άτομα.
Η αντιμετώπιση της κρίσης στη Λέσβο εντάσσεται παράλληλα στο ευρύτερο σχέδιο ανάταξης της ελληνικής κτηνοτροφίας και στήριξης του πρωτογενούς τομέα που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται το αφορολόγητο έως τις 20.000 ευρώ, το φθηνότερο αγροτικό ρεύμα, η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο, ο ευνοϊκότερος ΦΠΑ σε λιπάσματα και ζωοτροφές και το νέο σύστημα των ευρωπαϊκών ενισχύσεων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση θα διεκδικήσει πρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους για την ανασύσταση των κοπαδιών που χάθηκαν, στο πλαίσιο ενός συνολικού σχεδίου ανάταξης της κτηνοτροφίας, το οποίο απαιτεί συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη συμμετοχή εκπροσώπων των κτηνοτρόφων.
«Απόλυτη προτεραιότητά μας είναι να ολοκληρώσουμε την εκρίζωση του αφθώδους πυρετού και να προετοιμάσουμε από τώρα την ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας της Λέσβου», επισήμανε ο κ. Καββαδάς.
