Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς, η ΠΕΜΕΤΕ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, με την ποικιλία «Χαλκιδική» να βρίσκεται στο επίκεντρο των πιέσεων.
Οι μειωμένες εξαγωγές, το αυξημένο κόστος και τα υψηλά αποθέματα δημιουργούν ένα δύσκολο σκηνικό ενόψει της νέας εμπορικής περιόδου.
H Πανελλήνια Ένωση Μεταποιητών – Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών (ΠΕΜΕΤΕ), επισημαίνει τις πιέσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος και ιδιαίτερα την επιβάρυνση της νέας εμπορικής περιόδου από τα αυξημένα αποθέματα της ποικιλίας «Χαλκιδική» που παρέμεναν από την ελαιοκομική περίοδο 2025/26.
Κατά την ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευσή της, που πραγματοποιήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου στη Λάρισα, η ΠΕΜΕΤΕ εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για τη νέα εσοδεία, υπογραμμίζοντας πως η στήριξη της Πολιτείας ήταν «περισσότερο αναγκαία από ποτέ».
Τι συμβαίνει με τις εξαγωγές
Οπως αναφέρει η ΠΕΜΕΤΕ, πάνω από το 90% της ελληνικής παραγωγής επιτραπέζιας ελιάς κατευθυνόταν σε περισσότερες από 100 χώρες, γεγονός που καθιστούσε τον κλάδο ιδιαίτερα εκτεθειμένο στις γεωπολιτικές αναταράξεις, στις διαταραχές του διεθνούς εμπορίου και στις δυσλειτουργίες της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που παρουσίασε η ΠΕΜΕΤΕ έδειξαν ότι το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 0,99% σε αξία και κατά 2,25% σε όγκο, ανακόπτοντας την πολυετή ανοδική πορεία.
Η εξέλιξη ήρθε μετά το ιστορικό ρεκόρ του 2025, όταν οι εξαγωγές είχαν φτάσει τα 872 εκατ. ευρώ και τους 282 χιλ. τόνους. Την τελευταία δεκαετία, η αξία των εξαγωγών είχε αυξηθεί κατά 115% και ο όγκος κατά 61%.
Ποια είναι τα αποθέματα της ελιάς Χαλκιδικής
Η φετινή παραγωγή αναμενόταν να κινηθεί σε φυσιολογικά επίπεδα, αντίστοιχα με εκείνα των δύο προηγούμενων ετών. Ωστόσο, σύμφωνα με την ΠΕΜΕΤΕ, η έναρξη της νέας εμπορικής περιόδου επιβαρύνεται από τα αυξημένα αποθέματα της ποικιλίας «Χαλκιδική» από την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο, τα οποία είχαν αποκτηθεί σε υψηλό κόστος.
Ο κλάδος καλείται να περιορίσει τις απώλειες από τα συγκεκριμένα αποθέματα, αλλά ταυτόχρονα να διασφαλίσει το αγροτικό εισόδημα για τη νέα ελαιοκομική περίοδο 2026/27, χωρίς να υποθηκευθεί η ανταγωνιστικότητα του προϊόντος.
Αυξήθηκε το κόστος, πιέστηκε η ζήτηση
Η ΠΕΜΕΤΕ ανέφερε ότι το υψηλό κόστος ενέργειας, οι αυξήσεις στα υλικά συσκευασίας, στις πρώτες ύλες και στις μεταφορές, καθώς και το υψηλό μισθολογικό κόστος, συρρίκνωναν την κερδοφορία των επιχειρήσεων και περιόριζαν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού προϊόντος.
Παράλληλα, οι πληθωριστικές πιέσεις περιορίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ενώ οι δασμοί στις ΗΠΑ και η δυσμενής οικονομική συγκυρία στη Γερμανία επηρέαζαν αρνητικά τη ζήτηση.
Στην Αυστραλία, εξάλλου, το ελληνικό προϊόν έχανε μερίδιο αγοράς από το αιγυπτιακό, το οποίο ανταγωνιζόταν κυρίως μέσω των σημαντικά χαμηλότερων τιμών του.
Στις δυσκολίες του κλάδου προστέθηκε η χαμηλή παραγωγικότητα του πρωτογενούς τομέα, λόγω του ανεπαρκούς μέχρι σήμερα εκσυγχρονισμού, αλλά και η αυξημένη ευαλωτότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
ΠΕΜΕΤΕ: Τι ζητάει από την Πολιτεία
Η Ένωση υπογραμμίζει ότι οι μεταποιητικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις δεν μπορούν να επωμισθούν μόνες τους τις πιέσεις, καθώς ήδη απορρόφησαν σημαντικό μέρος των αυξήσεων του κόστους και των αναταράξεων των διεθνών αγορών, ενώ συνεχίζουν να επενδύουν στις υποδομές τους και στο άνοιγμα νέων αγορών.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητά από την Πολιτεία:
– τη δημιουργία Μητρώου Συσκευαστηρίων Επιτραπέζιων Ελιών για την οργάνωση, εποπτεία και ιχνηλασιμότητα της αλυσίδας,
– τη μείωση του ενεργειακού και μη μισθολογικού κόστους,
– πραγματική αμοιβαιότητα στις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, με ιδιαίτερη αναφορά στη συμφωνία ΕΕ–Mercosur,
– την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων αξιολόγησης και εκταμίευσης των επενδυτικών προγραμμάτων,
– τον εκσυγχρονισμό και τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον πρωτογενή τομέα για την αύξηση της παραγωγικότητας.
Η νέα ευρωπαϊκή ομοσπονδία
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ίδρυση της European Federation of Olive Industry (EFOI), στην οποία η ΠΕΜΕΤΕ είχε πρωταγωνιστικό ρόλο μαζί με τις οργανώσεις της Ιταλίας (ASSOM) και της Ισπανίας (ASEMESA).
Η νέα ομοσπονδία, σύμφωνα με την ΠΕΜΕΤΕ, κάλυψε ένα διαχρονικό θεσμικό κενό στην ευρωπαϊκή εκπροσώπηση του κλάδου, δημιουργώντας κοινό πλαίσιο συντονισμού και παρέμβασης και ενισχύοντας τη δυνατότητα των ελληνικών επιχειρήσεων να διεκδικούν τις θέσεις τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η ΠΕΜΕΤΕ χαρακτήρισε την ανακοπή της εξαγωγικής δυναμικής «σαφές προειδοποιητικό μήνυμα που δεν μπορεί να αγνοηθεί» και κάλεσε την Πολιτεία να περάσει «άμεσα από τις διαπιστώσεις στις πράξεις».
Πηγή: halkidikifocus.gr
