Η υποχρεωτική τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων στα αιγοπρόβατα, ως προϋπόθεση για τη λήψη των ενισχύσεων μέσω ΟΣΔΕ από το 2026, μπαίνει σήμερα στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τη σχετική τροπολογία να αναμένεται να συζητηθεί στη Βουλή.
Το μέτρο εντάσσεται στο σχέδιο δράσης που συμφωνήθηκε μεταξύ της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στον απόηχο του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, με στόχο τη βελτίωση της καταγραφής και της ιχνηλασιμότητας του ζωικού κεφαλαίου. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, επιλέξιμα για ενισχύσεις θα θεωρούνται μόνο τα αιγοπρόβατα άνω των έξι μηνών στα οποία θα έχει τοποθετηθεί ηλεκτρονικός βώλος με μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης και θα έχει πραγματοποιηθεί σχετική καταχώρηση σε νέα ψηφιακή βάση δεδομένων.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, το νέο σύστημα προβλέπει τη δημιουργία ανεξάρτητης Ψηφιακής Βάσης Ιχνηλασιμότητας στη Διεύθυνση Προστασίας Ζώων, Φαρμάκων και Κτηνιατρικών Εφαρμογών του ΥΠΑΑΤ. Η βάση θα διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και το ΟΣΔΕ, ενώ η τοποθέτηση των βώλων θα πραγματοποιείται αποκλειστικά από κτηνιάτρους.
«Είναι μια υποχρέωση της χώρας, η οποία πρέπει να γίνει ως βάση της μετάβασης», δήλωσε ο υπουργός, επισημαίνοντας ότι το μέτρο θα εφαρμοστεί σταδιακά, ανά γεωγραφική ζώνη ή κατηγορία εκμετάλλευσης. Τον έλεγχο εφαρμογής θα έχουν οι κατά τόπους ΔΑΟΚ και η ΑΑΔΕ, με δυνατότητα επιτόπιων ελέγχων όπου απαιτείται.
Παράλληλα, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ παρουσιάζει το σύστημα ως ένα πρώτο βήμα προς ένα πιο αξιόπιστο μοντέλο ελέγχου των επιδοτήσεων και της πραγματικής παραγωγής, σε μια περίοδο όπου η χώρα βρίσκεται υπό αυξημένη ευρωπαϊκή επιτήρηση για τη διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων.
Αντιδράσεις
Ωστόσο, η εξαγγελία του μέτρου έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και προβληματισμό στον κλάδο. Με ανακοίνωσή της, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων κάνει λόγο για «βεβιασμένη και πρόχειρη διαδικασία», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί «κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή» να θεσμοθετήσει ένα μέτρο που θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στον έλεγχο του ζωικού κεφαλαίου μόνο εφόσον εφαρμοστεί σωστά.
Η Ομοσπονδία θέτει σειρά κρίσιμων ερωτημάτων για τη διαθεσιμότητα των ηλεκτρονικών βώλων στην αγορά, το σχέδιο προμήθειας και τοποθέτησής τους, αλλά και για το ποιοι θα αναλάβουν την εφαρμογή και τον έλεγχο της διαδικασίας. Παράλληλα, εκφράζει φόβους για επανάληψη φαινομένων «εφαρμογής στα χαρτιά», χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και χωρίς πραγματική αλλαγή στο σύστημα διαχείρισης των επιδοτήσεων.
«Η ελληνική κτηνοτροφία δεν αντέχει άλλους πειραματισμούς και πολιτικές αυτοσχεδιασμών», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση, σημειώνοντας ότι ο κλάδος βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με ζωονόσους, οικονομική πίεση και διοικητικές στρεβλώσεις.
Παρά τις αντιδράσεις, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει στην εφαρμογή του μέτρου, θεωρώντας ότι η ηλεκτρονική ιχνηλασιμότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του συστήματος επιδοτήσεων και την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου στην ελληνική κτηνοτροφία.