Ρύθμιση που εντάσσεται στο υπό επεξεργασία νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δίνει λύση σε αγρότες που έχασαν το ειδικό καθεστώς ΦΠΑ αποκλειστικά εξαιτίας της καταβολής της ενίσχυσης του Μέτρου 23.
Η διάταξη αφορά παραγωγούς οι οποίοι κατά τη διάρκεια του 2025 υποχρεώθηκαν να ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, καθώς η συγκεκριμένη ενίσχυση συνυπολογίστηκε στο όριο επιδοτήσεων που προβλέπει το άρθρο 48 του Κώδικα ΦΠΑ.
Με τη νέα διάταξη, η ενίσχυση του Μέτρου 23 δεν θα υπολογίζεται πλέον στο όριο των επιδοτήσεων που κρίνει την παραμονή ή μη ενός αγρότη στο ειδικό καθεστώς. Πρόκειται για ενίσχυση που χορηγείται ως έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας σε γεωργούς που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022. Παράλληλα, διατηρείται ο χαρακτήρας της ως αφορολόγητης, ακατάσχετης και ανεκχώρητης, χωρίς συμψηφισμό με οφειλές και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη σε εισοδηματικά όρια κοινωνικών ή προνοιακών παροχών.
Η πρακτική σημασία της ρύθμισης είναι ιδιαίτερα σημαντική για μικρούς και μεσαίους παραγωγούς. Όσοι μετατάχθηκαν υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς μέχρι τη δημοσίευση του νόμου, αποκλειστικά λόγω της είσπραξης της ενίσχυσης το 2025, θα μπορούν να επανενταχθούν στο ειδικό καθεστώς αγροτών. Η επανένταξη θα γίνεται με την υποβολή δήλωσης μεταβολών μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε ημερών από τη δημοσίευση της ρύθμισης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η πρόβλεψη για τις δηλώσεις ΦΠΑ. Μετά την επιστροφή στο ειδικό καθεστώς, οι αγρότες δεν θα έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης ΦΠΑ για το διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 2026. Επιπλέον, ποσά που τυχόν έχουν βεβαιωθεί από δηλώσεις ΦΠΑ για το ίδιο διάστημα δεν θα οφείλονται, ενώ αν έχουν ήδη καταβληθεί θα επιστρέφονται. Το ίδιο ισχύει και για πρόστιμα που επιβλήθηκαν λόγω εκπρόθεσμης δήλωσης μεταβολών ή δηλώσεων ΦΠΑ.
Η ρύθμιση έρχεται να διορθώσει μια στρέβλωση που δημιουργήθηκε από την έκτακτη ενίσχυση, ώστε η στήριξη προς πληγέντες παραγωγούς να μην οδηγεί, από μόνη της, σε πρόσθετη φορολογική και διοικητική επιβάρυνση.
Με το άρθρο 83 του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή προβλέπεται:
α. ο μη υπολογισμός της οριζόμενης ενίσχυσης που λαμβάνουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στο όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του ν. 5144/2024,
β. ότι αγρότες του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48 του ν. 5144/2024, οι οποίοι μετατάχθηκαν υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς, λόγω είσπραξης για το έτος 2025 της ενίσχυσης της παρ. 1 του άρθρου 48 του προαναφερόμενου νόμου, δύνανται να ενταχθούν εκ νέου στο ειδικό καθεστώς αγροτών,
γ. η επιστροφή καταβληθέντων i) ποσών που έχουν βεβαιωθεί από δηλώσεις Φ.Π.Α., τα οποία δεν οφείλονται, για το αναφερόμενο χρονικό διάστημα, καθόσον δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Π.Α. μετά την ένταξη στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του ν. 5144/2024 και ii) προστίμων που επιβλήθηκαν για εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης μεταβολών για ένταξη στο κανονικό καθεστώς ή/και για δηλώσεις Φ.Π.Α..
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, το ζήτημα που αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση είναι η μη προσμέτρηση της ενίσχυσης του Μέτρου 23, που έλαβαν οι αγρότες που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, στο όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φ.Π.Α. (ν. 5144/2024, προκειμένου να μην υπερβούν οι δικαιούχοι επιδοτήσεων το όριο των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ και να μην απαιτείται, εξ αυτού και μόνο του λόγου, να υπαχθούν οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος (μη υπόχρεοι σε ενημέρωση βιβλίων) στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και κατ’ επέκταση στην υποχρεωτική τήρηση και ενημέρωση βιβλίων και στοιχείων.
Λαμβάνεται επίσης μέριμνα και για τους υπόχρεους που έσπευσαν και εντάχθηκαν ήδη στο κανονικό καθεστώς, να μπορούν να επιστρέφουν στο ειδικό καθεστώς, με δήλωση μεταβολών που υποβάλλεται εμπρόθεσμα.
Τυχόν πρόστιμα που επιβλήθηκαν για εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης μεταβολών για ένταξη στο κανονικό καθεστώς, δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται.
Η διάταξη
Άρθρο 83
Μη υπολογισμός της ενίσχυσης που λαμβάνουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στο πλαίσιο του Μέτρου 23, για το όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας – Τροποποίηση άρθρου 60 ν. 5255/2025.
Στο άρθρο 60 του ν. 5255/2025 (Α’ 219), περί αφορολόγητου, ακατάσχετου και ανεκχώρητου της ενίσχυσης που χορηγείται στο πλαίσιο του Μέτρου 23 «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουάριου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2022, στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, μετά τις λέξεις «ή προνοιακού χαρακτήρα» προστίθενται οι λέξεις «, ούτε στο όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α’ 162), περί ειδικού καθεστώτος αγροτών» και το άρθρο 60 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 60
Αφορολόγητο, ακατάσχετο και ανεκχώρητο της ενίσχυσης που χορηγείται στο πλαίσιο του Μέτρου 23 «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουάριου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2022
Η ενίσχυση που λαμβάνουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στο πλαίσιο του Μέτρου 23 «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουάριου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2022, είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, μη εφαρμοζόμενης της παρ. 1 του άρθρου 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα. Σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης της ενίσχυσης του πρώτου εδαφίου, αυτή δεν υπόκειται σε οποιοδήποτε τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα νομικά πρόσωπά τους, τα ασφαλιστικά ταμεία ή πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιοσδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα, ούτε στο όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α’ 162), περί ειδικού καθεστώτος αγροτών.».
2. Αγρότες του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48 του Κώδικα Φ.Π.Α., οι οποίοι μετατάχθηκαν υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος, αποκλειστικά λόγω είσπραξης το έτος 2025 της ενίσχυσης της παρ. 1, δύνανται να ενταχθούν εκ νέου στο ειδικό καθεστώς αγροτών με δήλωση μεταβολών που υποβάλλεται εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση του παρόντος. Μετά την ένταξη στο ειδικό καθεστώς δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Π.Α. για το διάστημα από 1ης.1.2026 ενώ τυχόν ποσά προς καταβολή που έχουν βεβαιωθεί από δηλώσεις Φ.Π.Α. από 1ης.1.2026 δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται. Τυχόν πρόστιμα που επιβλήθηκαν για εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης μεταβολών για ένταξη στο κανονικό καθεστώς ή/και για δηλώσεις Φ.Π.Α., δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται.
* Φωτογραφία αρχείου
