Οι παρατεταμένες περίοδοι υψηλών θερμοκρασιών αποτελούν πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τον πρωτογενή τομέα. Ο καύσωνας δεν επηρεάζει μόνο την ανάπτυξη των καλλιεργειών και την παραγωγικότητα των εκμεταλλεύσεων, αλλά εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους και για την υγεία των ίδιων των αγροτών.
Η σωστή προετοιμασία και η λήψη προληπτικών μέτρων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις απώλειες και να προστατεύσουν τόσο τις καλλιέργειες όσο και το ζωικό κεφάλαιο.
Προστασία των καλλιεργειών
Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν την εξατμισοδιαπνοή, με αποτέλεσμα τα φυτά να χάνουν γρήγορα πολύτιμη υγρασία. Για τον λόγο αυτό οι παραγωγοί καλό είναι να:
- Πραγματοποιούν το πότισμα νωρίς το πρωί ή αργά το βράδυ, ώστε να περιορίζονται οι απώλειες νερού από την εξάτμιση.
- Αποφεύγουν την υπερβολική άρδευση, καθώς μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στο ριζικό σύστημα και σπατάλη υδάτινων πόρων.
- Ελέγχουν καθημερινά την υγρασία του εδάφους και προσαρμόζουν το πρόγραμμα άρδευσης ανάλογα με τις ανάγκες της καλλιέργειας.
- Χρησιμοποιούν, όπου είναι δυνατόν, οργανικά υλικά εδαφοκάλυψης (mulching), τα οποία συμβάλλουν στη διατήρηση της υγρασίας και στη μείωση της θερμοκρασίας του εδάφους.
Προσοχή στις καλλιεργητικές εργασίες
Κατά τη διάρκεια έντονου καύσωνα καλό είναι να αναβάλλονται εργασίες που καταπονούν τα φυτά, όπως:
- έντονα κλαδέματα,
- μεταφυτεύσεις,
- εφαρμογές φυτοπροστατευτικών προϊόντων κατά τις θερμές ώρες,
- λιπάνσεις που μπορεί να προκαλέσουν επιπλέον στρες στα φυτά.
Εφόσον απαιτείται ψεκασμός, αυτός πρέπει να πραγματοποιείται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας και κατά προτίμηση τις πρώτες πρωινές ή τις βραδινές ώρες.
Μέτρα για την προστασία των ζώων
Οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν θερμικό στρες στα παραγωγικά ζώα, με συνέπεια μειωμένη παραγωγή γάλακτος, μικρότερη κατανάλωση τροφής και αυξημένο κίνδυνο ασθενειών.
Οι κτηνοτρόφοι θα πρέπει να φροντίζουν ώστε:
- να υπάρχει συνεχής πρόσβαση σε καθαρό και δροσερό νερό,
- οι χώροι εκτροφής να αερίζονται επαρκώς,
- να χρησιμοποιούνται ανεμιστήρες ή συστήματα δροσισμού όπου είναι διαθέσιμα,
- να αποφεύγεται η μετακίνηση των ζώων τις μεσημβρινές ώρες,
- η χορήγηση της τροφής να γίνεται νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.
Προστατεύστε τον εαυτό σας
Οι αγρότες και οι εργάτες γης εργάζονται συχνά κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Η έκθεση στον ήλιο για πολλές ώρες αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης ή ακόμη και θερμοπληξίας.
Οι ειδικοί συνιστούν:
- αποφυγή βαριάς εργασίας μεταξύ 12:00 και 17:00,
- συχνά διαλείμματα σε σκιερό ή δροσερό χώρο,
- κατανάλωση άφθονου νερού ακόμη και χωρίς αίσθημα δίψας,
- ελαφρύ, ανοιχτόχρωμο ρουχισμό,
- χρήση καπέλου και αντηλιακού.
Συμπτώματα όπως έντονη ζάλη, πονοκέφαλος, ναυτία, αδυναμία ή σύγχυση δεν πρέπει να αγνοούνται και απαιτούν άμεση διακοπή της εργασίας και αναζήτηση ιατρικής βοήθειας εφόσον χρειαστεί.
Αυξημένος κίνδυνος πυρκαγιάς
Κατά τις ημέρες καύσωνα συνήθως επικρατούν και πολύ υψηλοί δείκτες επικινδυνότητας για εκδήλωση πυρκαγιάς.
Οι παραγωγοί πρέπει να αποφεύγουν:
- καύση υπολειμμάτων καλλιεργειών,
- χρήση εργαλείων που μπορεί να προκαλέσουν σπινθήρες σε ξηρή βλάστηση,
- υπαίθριες εργασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν ανάφλεξη όταν υπάρχουν σχετικές απαγορεύσεις από τις Αρχές.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να υπάρχουν διαθέσιμα μέσα πυρόσβεσης (δεξαμενές νερού, πυροσβεστήρες, βυτία) σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις όπου αυτό είναι εφικτό.
Η πρόληψη είναι η καλύτερη επένδυση
Η κλιματική αλλαγή κάνει τους καύσωνες ολοένα και συχνότερους και εντονότερους. Η έγκαιρη προσαρμογή των καλλιεργητικών πρακτικών και η προστασία των ανθρώπων που εργάζονται στην ύπαιθρο αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις για τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής.
Η σωστή διαχείριση του νερού, η προσαρμογή του προγράμματος εργασιών και η συνεχής ενημέρωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση των επιπτώσεων που προκαλούν οι ακραίες θερμοκρασίες.
Φωτογραφία: Envato
